ΕΚΤΑΚΤΗ ΕΙΣΦΟΡΑ, ΑΝΤΙΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ!

ΜΔΠρΑθ (Αναστ) 3624/2009

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Φορολογικοί νόμοι - Έκτακτη εισφορά – Αντισυνταγματικότητα διατάξεων άρθρου 18 ν. 3758/2009 -.

Η διάταξη του άρθρου 18 του ν. 3758/2009 αντίκειται στο άρθρο 78 παρ. 2 του Συντάγματος, δεδομένου ότι με αυτή επιβλήθηκε οικονομικό βάρος σε εισόδημα που προέκυψε κατά τη διαχειριστική περίοδο από 1/1/2007 έως 31/12/2007, η οποία είχε ήδη λήξει κατά την έναρξη του προηγουμένου της δημοσίευσης του νόμου αυτού ημερολογιακού έτους 2008 και επομένως λόγω του ότι το Δικαστήριο εκτιμά ότι η ασκηθείσα προσφυγή είναι προδήλως βάσιμη, συντρέχει νόμιμος λόγος χορήγησης της αιτούμενης αναστολής εκτέλεσης (Ομοια με την 3676/2009. Αντίθετα με τις 3616, 3756 και 3852/2009 αποφάσεις του Μ.Δ.Π.Α. (Διαδικασία άρθρου 200 επ. του Κ.Δ.Δ.) κρίθηκε ότι δεν συντρέχει περίπτωση αναστολής εκτέλεσης εκκαθαριστικού σημειώματος που αφορά την έκτακτη εφάπαξ εισφορά (άρθρου 18 ν. 3758/2009), καθόσον δεν υφίσταται πάγια νομολογία των δικαστηρίων στο θέμα της συνταγματικότητας ή μη της επιβολής της ως άνω εισφοράς, απαιτείται δε περαιτέρω ερμηνεία συνταγματικών διατάξεων, και επομένως δεν είναι προδήλως βάσιμος ο προβαλλόμενος σχετικός λόγος της προσφυγής).

ΚΕΙΜΕΝΟ

Αριθμ. απόφασης 3624/2009

ΓΑΚ 26251/2009

ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

Η ΔΙΚΑΣΤΗΣ

ΤΟΥ 28ου ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΑΘΗΝΑΣ

ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΤΣΟΥ

συνήλθε στις 30 Ιουλίου 2009, με γραμματέα τη Μαρία Παπαηλιού, δικαστική υπάλληλο,

για να κρίνει την αίτηση αναστολής, με χρονολογία 13-7-2009,

του ... κατοίκου Αθηνών (οδός ... αριθ ...),

κατά του Ελληνικού Δημοσίου, το οποίο εκπροσωπείται από τον Προϊστάμενο της Δημόσιας Οικονομικής Υπηρεσίας (ΔΟΥ) Α' Αθηνών.

Η κρίση του είναι η εξής:

1. Επειδή με την κρινόμενη αίτηση αναστολής, για την άσκηση της οποίας καταβλήθηκε το νόμιμο παράβολο (υπ' αριθμ. 2418147, 4967945 ειδικά γραμμάτια παραβόλου), ζητείται παραδεκτώς η αναστολή εκτέλεσης του από 30-6-2009 εκκαθαριστικού σημειώματος έκτακτης οικονομικής εισφοράς φυσικών προσώπων και σχολάζουσας κληρονομιάς του Προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ. Α' Αθηνών (αριθμ. χρημ. καταλ. 1/288), με το οποίο επιβλήθηκε σε βάρος του αιτούντος έκτακτη οικονομική εισφορά ποσού 3.000 ευρώ, επί του δηλωθέντος ατομικού του εισοδήματος της διαχειριστικής περιόδου 1/1-31/12/2007, κατ' εφαρμογή του άρθρου 18 του ν. 3758/2009 (Φ.Ε.Κ. Α'68), μέχρι να εκδοθεί οριστική απόφαση επί της ασκηθείσας προσφυγής του αιτούντος κατά της ανωτέρω πράξης.

2. Επειδή, ο Κώδικας Διοικητικής Δικονομίας, ο οποίος κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 2717/1999 (ΦΕΚ Α'97), ορίζει στο άρθρο 200, όπως ισχύει μετά την αντικατάσταση του με το άρθρο 17 του ν. 3659/2008 (ΦΕΚ Α'77), ότι: "Σε κάθε περίπτωση που η προθεσμία ή η άσκηση της προσφυγής δεν συνεπάγεται κατά νόμο την αναστολή εκτέλεσης της προσβαλλόμενης εκτελεστής ατομικής διοικητικής πράξης και εφόσον στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν έχει χορηγηθεί αναστολή από την αρμόδια διοικητική αρχή, μπορεί, ύστερα από αίτηση εκείνου που άσκησε την προσφυγή, να ανασταλεί, με συνοπτικά αιτιολογημένη απόφαση του δικαστηρίου, εν όλω ή εν μέρει η εκτέλεση της πράξης αυτής" και στο άρθρο 202, όπως ισχύει μετά την αντικατάσταση του με το άρθρο 19 του ν. 3659/2008, ορίζει ότι "1. Η αίτηση αναστολής γίνεται δεκτή όταν κρίνεται ότι η άμεση εκτέλεση της προσβαλλόμενης πράξης θα προκαλέσει στον αιτούντα βλάβη ανεπανόρθωτη ή δυσχερώς επανορθώσιμη σε περίπτωση ευδοκίμησης της προσφυγής. Η αίτηση όμως μπορεί να απορριφθεί, αν κατά τη στάθμιση της βλάβης του αιτούντος, των συμφερόντων τρίτων και του δημοσίου συμφέροντος, κρίνεται ότι οι αρνητικές συνέπειες από την αποδοχή θα είναι σοβαρότερες από την ωφέλεια του αιτούντος. 2. Αν το δικαστήριο εκτιμά ότι η προσφυγή είναι προδήλως βάσιμη, μπορεί να δεχθεί την αίτηση αναστολής, ακόμη και αν η βλάβη του αιτούντος από την άμεση εκτέλεση της προσβαλλόμενης πράξης δεν κρίνεται ως ανεπανόρθωτη ή δυσχερώς επανορθώσιμη.

3. Επειδή, κατά την έννοια των ανωτέρω διατάξεων του άρθρου 202 παρ. 2 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας, στην περίπτωση πρόδηλης βασιμότητας των προβαλλόμενων με την προσφυγή λόγων περιλαμβάνεται και η αντισυνταγματικότητα της διατάξεως τυπικού νόμου στην οποία στηρίζεται η προσβαλλόμενη πράξη (πρβλ. ΕΑ ΣτΕ 158/2004, 244/2004).

4. Επειδή, στην παρ. 2 του άρθρου 78 του Συντάγματος ορίζεται ότι "Φόρος ή άλλο οποιοδήποτε οικονομικό βάρος δεν μπορεί να επιβληθεί με νόμο αναδρομικής ισχύος, που εκτείνεται πέρα από το οικονομικό έτος το προηγούμενο εκείνου κατά το οποίο επιβλήθηκε". Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, ως οικονομικό έτος επιβολής του φόρου νοείται το έτος κατά το οποίο δημοσιεύθηκε ο νόμος, ο οποίος περιέχει την διάταξη για την επιβολή του φόρου. Εκ τούτου παρέπεται ότι με νόμο, που δημοσιεύθηκε κατά την διάρκεια ημερολογιακού έτους, δεν δύναται να υπαχθεί σε φόρο εισόδημα διαχειριστικής περιόδου, η οποία είχε ήδη λήξει κατά την έναρξη του προηγούμενου της δημοσίευσης του νόμου ημερολογιακού έτους (βλ. ΣτΕ 526/1988, 1930/1988, ΣτΕ 1865/1985 Ολομ., πρβλ. ΣτΕ 2863-71/2003 Ολομ.).

5. Επειδή, εξάλλου, στο άρθρο 18 του ν. 3758/2009 "Εταιρείες Ενημέρωσης οφειλετών για ληξιπρόθεσμες απαιτήσεις και άλλες διατάξεις" (Φ.Ε.Κ. Α' 68) ορίζεται στην παρ. 1 ότι "α. Επιβάλλεται έκτακτη εφάπαξ εισφορά στο εισόδημα των φυσικών προσώπων που φορολογούνται κατά τις διατάξεις των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 2 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 2238/1994), καθώς και στο εισόδημα σχολάζουσας κληρονομιάς. Επίσης στο εισόδημα των φυσικών προσώπων τα οποία φορολογούνται με βάση τις διατάξεις του άρθρου 5 του Ζ' Ψηφίσματος του έτους 1975 (ΦΕΚ 23 Α'). β. Για την επιβολή της εισφοράς λαμβάνεται υπόψη το συνολικό καθαρό εισόδημα, πραγματικό ή τεκμαρτό, φορολογούμενο ή απαλλασσόμενο του φυσικού προσώπου ή της σχολάζουσας κληρονομιάς των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος του οικονομικού έτους 2008 εφόσον αυτό είναι εξήντα χιλιάδες ευρώ (60.000 ευρώ) και άνω. γ. Για την εξεύρεση του συνολικού εισοδήματος δεν προσμετρούνται τα εισοδήματα της παραγράφου 1 του άρθρου 14 και της περίπτωσης γ' της παραγράφου 4 του άρθρου 45 του Κ.Φ.Ε.", στην παρ. 2 ορίζεται ότι "Η έκτακτη εφάπαξ εισφορά καθορίζεται στο ποσό των χιλίων ευρώ (1.000 ευρώ) για ετήσιο συνολικό ατομικό εισόδημα από εξήντα χιλιάδες ένα ευρώ (60.001 ευρώ) έως ογδόντα χιλιάδες ευρώ (80.000 ευρώ), στο ποσό των δύο χιλιάδων ευρώ (2.000 ευρώ) για εισόδημα από ογδόντα χιλιάδες ένα ευρώ (80.001 ευρώ) έως εκατό χιλιάδες ευρώ (100.000 ευρώ), στο ποσό των τριών χιλιάδων ευρώ (3.000 ευρώ) για εισόδημα από εκατό χιλιάδες ένα ευρώ (100.001 ευρώ) έως εκατόν πενήντα χιλιάδες ευρώ (150.000 ευρώ), στο ποσό των πέντε χιλιάδων ευρώ (5.000 ευρώ) για εισόδημα από εκατόν πενήντα χιλιάδες ένα ευρώ (150.001 ευρώ) έως τριακόσιες χιλιάδες ευρώ (300.000 ευρώ), στο ποσό των δέκα χιλιάδων ευρώ (10.000 ευρώ) για εισόδημα από τριακόσιες χιλιάδες ένα ευρώ (300.001 ευρώ) έως πεντακόσιες χιλιάδες ευρώ (500.000 ευρώ), .......", στην παρ. 3 ορίζεται ότι "α. Η εισφορά του παρόντος βεβαιώνεται οίκοθεν από τον προϊστάμενο της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας που είναι αρμόδιος για τη φορολογία του φυσικού προσώπου ή της σχολάζουσας κληρονομιάς με βάση τους τίτλους βεβαίωσης που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του άρθρου 74 του Κ.Φ.Ε. β. Για τον υπολογισμό της εισφοράς εκδίδεται εκκαθαριστικό σημείωμα, αντίγραφο του οποίου αποστέλλεται στον υπόχρεο. γ. ... δ. Οι διατάξεις των άρθρων 66, 67, 68, 69, 70, 71, 74, 75, 84 και 85 του Κ.Φ.Ε., καθώς και του ν. 2717/1999 (ΦΕΚ 97 Α'), όπως ισχύουν εφαρμόζονται αναλόγως και για την επιβολή αυτής της εισφοράς, επιφυλασσομένων όσων ορίζονται στις προηγούμενες παραγράφους. Η εισφορά που προκύπτει μετά από έλεγχο που διενεργείται από τον προϊστάμενο της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας μπορεί να επιβάλλεται και με το οικείο φύλλο ελέγχου της φορολογίας εισοδήματος" και στην παρ. 4 ορίζεται ότι "α. ... β. Υπόχρεος σε καταβολή της εισφοράς είναι το φυσικό πρόσωπο στο όνομα του οποίου βεβαιώνεται αυτή.... γ. Με αποφάσεις του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών καθορίζονται οι λεπτομέρειες και η διαδικασία εφαρμογής των διατάξεων της έκτακτης εισφοράς".

6. Επειδή στην προκειμένη περίπτωση από τα στοιχεία της δικογραφίας προκύπτουν τα ακόλουθα: Με το από 30-6-2009 εκκαθαριστικό σημείωμα έκτακτης οικονομικής εισφοράς φυσικών προσώπων και σχολάζουσας κληρονομιάς του Προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ. Α' Αθηνών (αριθμ. χρημ. καταλ. 1/288) επιβλήθηκε σε βάρος του αιτούντος έκτακτη οικονομική εισφορά ποσού 3.000 ευρώ, η οποία προσδιορίσθηκε με βάση το δηλωθέν ατομικό του εισόδημα, με τη δήλωση του φορολογίας εισοδήματος προς τον Προϊστάμενο της ανωτέρω Δ.Ο.Υ. του οικονομικού έτους 2008 (διαχειριστικής περιόδου 1/1-31/12/2007), το οποίο ανήλθε στο ποσό των 104.005,72 ευρώ. Κατ' αυτής της πράξης ο αιτών άσκησε προσφυγή ενώπιον του Δικαστηρίου αυτού, για την εκδίκαση της οποίας δεν ορίσθηκε ακόμη δικάσιμος. Ηδη, με την κρινόμενη αίτηση αναστολής, ο αιτών προβάλλει ως λόγο αναστολής εκτέλεσης της προσβαλλόμενης πράξης ότι η προσφυγή του είναι προδήλως βάσιμη γιατί οι διατάξεις του άρθρου 18 του ν. 3758/2009, με βάση τις οποίες επιβλήθηκε η επίδικη έκτακτη εισφορά αντίκεινται στο άρθρο 78 παρ. 2 του Συντάγματος.

7. Επειδή, σύμφωνα με τα ανωτέρω δεδομένα και τις διατάξεις που προπαρατέθηκαν και ερμηνεύθηκαν, το Δικαστήριο, λαμβάνοντας υπόψη ότι με τις διατάξεις του άρθρου 18 του ν. 3758/2009, ο οποίος δημοσιεύθηκε στις 5-5-2009, επιβλήθηκε έκτακτη οικονομική εισφορά επί του ατομικού εισοδήματος των φυσικών προσώπων, το οποίο προέκυψε κατά την διαχειριστική περίοδο 1/1-31/12/2007, η οποία είχε ήδη λήξει κατά την έναρξη του προηγούμενου της δημοσίευσης του νόμου ημερολογιακού έτους (δηλαδή του έτους 2008), κρίνει ότι οι διατάξεις του άρθρου 18 του ν. 3758/2009, με τις οποίες επιβλήθηκε έκτακτη οικονομική εισφορά επί του ατομικού εισοδήματος των φυσικών προσώπων, το οποίο προέκυψε κατά την διαχειριστική περίοδο 1/1-31/12/2007, αντίκεινται στο άρθρο 78 παρ. 2 του Συντάγματος και για το λόγο αυτό είναι ανίσχυρες και μη εφαρμοστέες. Κατά συνέπεια, η προσφυγή του αιτούντος είναι προδήλως βάσιμη και για το λόγο αυτό η κρινόμενη αίτηση αναστολής πρέπει να γίνει δεκτή και να ανασταλεί η εκτέλεση του προσβαλλόμενου εκκαθαριστικού σημειώματος μέχρι να εκδοθεί οριστική απόφαση επί της ασκηθείσας προσφυγής του αιτούντος.

Δια ταύτα

Δέχεται την αίτηση αναστολής.

Αναστέλλει την εκτέλεση του από 30-6-2009 εκκαθαριστικού σημειώματος έκτακτης οικονομικής εισφοράς φυσικών προσώπων και σχολάζουσας κληρονομιάς του Προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ. Α' Αθηνών (αριθμ. χρημ. καταλ. 1/288), μέχρι να εκδοθεί οριστική απόφαση επί της ασκηθείσας προσφυγής του αιτούντος.

Διατάσσει την απόδοση στον αιτούντα του καταβληθέντος παραβόλου.

Η απόφαση εκδόθηκε στην Αθήνα στις 14-9-2009.

Η κρίση στο παρδαλό κρατίδιο.

Η κρίση στην Ελλάδα είναι πολιτισμική: η περίπτωση της Κίνας και των Ινδιάνων της Κεντρικής Αμερικής

Η παρούσα ανάρτηση είναι από το σοβαρό blogger της Ηπείρου μας, "Η ΠΥΛΗ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ" [www.epirusgate.blogspot.com].

Του Νίκου Κοτζιά

1.Παρακμή και διεθνή πείρα 

Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια πολύ σύνθετη δύσκολη κατάσταση, Η κρίση της ελληνικής οικονομίας είναι ένας συνδυασμός εξωτερικών παραγόντων και εσωτερικών διαρθρωτικών αδυναμιών. Το μείγμα είναι εκρηκτικό διότι συνδυάζεται και απορρέει από μια σχετικά παρατεταμένη ηθική και πολιτική κρίση καθώς και του πολιτισμού της καθημερινότητας. Σε μια τέτοια κατάσταση βρέθηκαν στον 15ο αιώνα κράτη όπως η Ινδία και η Κίνα. Οι μεγαλύτερες οικονομίες της εποχής άρχισαν να παίρνουν την κάτω βόλτα. Διαδικασία που «ολοκληρώθηκε» στα μέσα του 17ου αιώνα. Η Κίνα το κράτος με την υψηλότερη τεχνολογία επί σχεδόν χίλια (1000!) χρόνια αυτοκτονούσε. Ένιωθε ότι εφόσον διέθετε επί αιώνες την υψηλότερη τεχνολογία στην αγροτική παραγωγή, στην βιοτεχνία και στην οργάνωση της διοίκησης δεν είχε να φοβηθεί τίποτα αν κλεινόταν στον εαυτό της και «απέκλειε» τον ξένο παράγοντα. Το αποτέλεσμα ήταν να μην κάνει η Κίνα έγκαιρα το άλμα στην βιομηχανική επανάσταση παρόλο που διέθετε πολλαπλά περισσότερες προϋποθέσεις πραγμάτωσής της από ότι το Ηνωμένο Βασίλειο, το εργαστήριο του παγκόσμιου καπιταλισμού και της γέννησης της βιομηχανίας της ατμοκίνητης μηχανής. 

2. Ο «αρνητικός πολιτισμός» ως παράγοντας παρακμής

Ο λόγος που η Κίνα έχασε το τραίνο της βιομηχανικής επανάστασης ήταν η έλλειψη εσωτερικών δυνατοτήτων ανάπτυξης της τεχνολογίας ή επαφής με την υπό ανάπτυξη δύση. Η κύρια αιτία ιστορικής ήττας στην περίοδο γέννησης του καπιταλιστικού εργοστασίου ήταν ότι δεν ήθελε να μάθει. Αρνιόταν να παραδεχτεί ότι και άλλοι λαοί είχαν αναπτύξει στο ενδιάμεσο ισχυρές οικονομίες στηριγμένες σε πρότυπες τεχνολογίες. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Κινέζος αυτοκράτορας αρνήθηκε να δεχτεί από τον Βρετανό πρεσβευτή στις αρχές του19ου αιώνα ένα ρολόι ως δώρο, διότι θεωρήθηκε ότι κάτι τέτοιο θα αποτελούσε ομολογία της ικανότητας και άλλων λαών στην ανάπτυξη πρότυπης και παραγωγικά αξιοποιήσιμης τεχνολογίας. Το ζήτημα της Κίνας, δηλαδή, ήταν ότι δεν ήθελε να αποδεχτεί τον δυτικό εκσυγχρονισμό διότι θεωρούσε ότι κάτι τέτοιο θα υπέσκαπτε τον αυτοσεβασμό των Κινέζων ως κατόχων αιώνιων αρμονικών αληθειών. Ότι θα έθετε σε αμφισβήτηση την αντίληψη σύμφωνα με την οποία η Κίνα αποτελούσε το κέντρο του παγκόσμιου πολιτισμού. Τέλος, στην Κίνα κυριαρχούσε ήδη από το 800 μ.Χ. η φιλοσοφία του Κομφούκιου, που είχε αντικαταστήσει ως κρατική ιδεολογία τον υπό διωγμό, πλέον, βουδισμό.Η Ιδεολογία του Κομφούκιου ερμηνευόταν σε αντίθεση με σήμερα ως ένα πρόσταγμα άρνησης του εμπορίου (θεωρείτο ως μια μη παραγωγική δράση) και των πολλών επαφών με τρίτους λαούς οι οποίοι κόμιζαν στην Κίνα «ξένες μη αρμονικές απόψεις». Το πολιτισμικό αυτό μπλοκάρισμα συμβάδιζε με την κυριαρχία των ευνούχων υπηρετών του αυτοκράτορα πάνω στους εκπαιδευμένους διοικητικούς υπαλλήλους με αποτέλεσμα η προκατάληψη να υπερισχύσει της γνώσης. Δεν ήταν κατά συνέπεια καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι η Κίνα οδηγήθηκε στον απομονωτισμό και στην εσωστρέφεια.. Ότι έφτασε να καταστρέψει, με απόφαση του αυτοκράτορα, τον στόλο της το 1430. Τότε διέθετε τα μεγαλύτερα πλοία του κόσμου (με έξη κατάρτια, μήκους 160 μέτρων, εξαπλάσιου όγκου των δυτικών ακόμα και δύο αιώνες μετά) Αποφάσισε να καταστρέψει ακόμα και τα ναυπηγεία της καθώς και τα ίδια τα ναυπηγικά σχέδια. Επρόκειτο για την μεγαλύτερη τεχνολογική αυτοκαταστροφή της εποχής και την πιο ακραία πολιτική – πολιτισμική αναδίπλωση μεγάλης δύναμης στην ιστορία. 

Ο πολιτισμός ως μηχανισμός μπλοκαρίσματος

Η ιστορία της επί αιώνων σημαντικότερης δύναμης στον κόσμο μας καταδεικνύει ότι η βαθιά κρίση της Κίνας ήταν προϊόν υποχώρησης της παραγωγικότητάς της, καθώς και ιδεολογημάτων που την είχαν δεσμεύσει στο παρελθόν της. Ήταν ακόμα αποτέλεσμα μιας στάσης μεγάλων λόγων απέναντι στον ξένο παράγοντα. Αλαζονικής συμπεριφοράς που στο τέλος κατέληξε να θεωρεί κάθε τι το ξένο εχθρικό προς την «αρμονία με τον ουρανό» και κάθε δυτική τεχνολογία υποδεέστερη εκείνης των Κινέζων. Με αυτό τον τρόπο η Κίνα αποδιοργάνωσε την έμμεση αυτοκρατορία της. Έμμεση με την έννοια ότι δεν διέθετε η ίδια αποικίες, αλλά μόνο χώρους και λαούς οικονομικά –εμπορικά υποτελείς σε εκείνη. Μια αυτοκρατορία σαφώς πιο ηθική για την εποχή της, αλλά και οικονομικά ορθολογική, αφού διασφάλιζε τα οικονομικά συμφέροντα της χώρας «κέντρο του κόσμου» με το μικρότερο δυνατό κόστος που είχαν γνωρίσει μέχρι τότε οι αυτοκρατορίες. Πολιτισμικό μπλοκάρισμα, ιδεολογισμοί, κακή διοίκηση στο εσωτερικό, τάση απομονωτισμού, όλα αυτά οδήγησαν την Κίνα στην μεγαλύτερή της παρακμή μετά από σχεδόν 5.000 χρόνια συνεχή εκσυγχρονισμού.Η Κίνα αποτελεί το μεγαλύτερο δίδαγμα για το τι μπορεί να κάνουν πολιτιστικά μπλοκαρίσματα και υπεροπτικές αντιλήψεις τρίτων λαών. Και αυτό ακριβώς κινδυνεύει να πάθει η Ελλάδα που δείχνει να μην θέλει να κατανοήσει την παγκοσμιοποίηση και τις επιπτώσεις και ευκαιρίες που αυτή παρέχει. Που δείχνει να μην μπορεί να το πιστέψει ότι οι λαοί στην περιοχή που πριν είκοσι χρόνια βρίσκονταν σαφώς πίσω από το επίπεδο κοινωνικής ανάπτυξής της μπορούν να βρίσκουν έναν δικό τους δημιουργικό δρόμο. Που δείχνει να μην αντιλαμβάνεται ότι η Τουρκία που πριν ένα αιώνα βρισκόταν σε πλήρη παρακμή παραγωγικότητας, επιδιώκει να γίνει ο περιφερειακός ηγεμόνας διαθέτοντας μια πολύπλευρη πολιτική που υπερβαίνει κατά πολύ κάθε αντίληψη μονοδιάστατης εξωτερικής πολιτικής. 

Υπάρχουν πολιτισμοί που χάνονται

Η ιστορία, βέβαια, δεν έχει γνωρίσει μόνο μεγάλους πολιτισμούς που περνάνε σε παρακμή εξαιτίας της άρνησής τους να αναγνωρίσουν τις μεγάλες αλλαγές που γινόντουσαν στην εποχή τους και δεν έβρισκαν δρόμο ή δεν έψαχναν καν, για το πώς θα καβαλήσουν και εκείνοι το κύμα της ιστορίας και των αλλαγών, ώστε να το δαμάσουν. Η ιστορία γνώρισε, ταυτόχρονα πολιτισμούς που παράκμασαν, πιο σωστά χάθηκαν, διότι έδειξαν εμπιστοσύνη εκεί που έπρεπε να είναι επιφυλακτικοί και νηφάλιοι. Η ανθρωπότητα γνώρισε μεγάλους πολιτισμούς, όχι τόσο ισχυρούς, όμως, όπως εκείνος της Κίνας, και στην Αμερικάνικη ήπειρο. Ιδιαίτερα στην κεντρική Αμερική (Μεξικό) και σε χώρες της Βορείου Λατινικής Αμερικής (όπως στο Περού και στην Βολιβία). Οι πολιτισμοί αυτοί είχαν τα πλεονέκτημα – πλούτο τους, αλλά δεν είχαν αναπτύξει με επάρκεια την τεχνολογία του σιδήρου, της οργάνωσης της διοίκησης και κατά προέκταση του πολέμου. Συντρίφτηκαν κάτω από τον ζυγό των Ισπανών αποικιοκρατών. Πέθαναν στην κυριολεξία μετά την διάδοση δυτικών ασθενειών (όπως είναι η σύφιλη), ηττήθηκαν από την εσωτερική προδοσία από μερικούς εκατοντάδες Ισπανούς, οπλισμένους με σύγχρονα για την εποχή τους όπλα.Η περίπτωσή τους είναι το ακριβώς αντίστροφο εκείνης της Κίνας. Δεν ηττήθηκαν διότι δεν «άνοιξαν» τα σύνορα και τον πολιτισμό τους στις επαφές με τη δύση, αλλά διότι αυτές οι επαφές έγιναν σε μια εποχή που δεν είχαν αναπτυχθεί επαρκώς οι ίδιοι και δεν άντεχαν τη Δύση που επέβαλε με βίαια μέσα την παρουσία της. Διότι «είχαν αλλά δεν πρόσεξαν». Το δίδαγμα της περίπτωσης των ιθαγενών στην Κεντρική και Νότια Αμερική είναι ότι δεν είναι όλες οι χώρες έτοιμες να δεχτούν έναν κατακλυσμό εξουσιαστικών μηχανισμών, τεχνολογίας και οργάνωσης από τα έξω. Ότι η εισαγωγή τέτοιων στοιχείων ναι μεν είναι απαραίτητη (διότι δεν μπορεί κάθε γενιά και κάθε χώρα να ανακαλύπτει εκ νέου ότι έχουν ανακαλύψει άλλες γενιές και δεκάδες άλλες χώρες), αλλά αυτό πρέπει να γίνεται με τρόπο που να αφομοιώνεται δημιουργικά από τον «εσωτερικό ιστό».Συνολικά η ιστορία έχει δείξει ότι προκειμένου να προχωρήσει μια χώρα, οφείλει να είναι ανοικτή στο νέο, στη διασύνδεση με το «εξωτερικό». Να αποδέχεται επιρροές απ’ αυτό. Δεν πρέπει να μας φοβίζει το άνοιγμα στο «ξένο» και η δημιουργική του αφομοίωση. Όμως, ταυτόχρονα, να μην χάνει τη δική της εσωτερική συνοχή, τις ιδιαιτερότητες της κοινωνικής της δομής και παράδοσης. Να μπορεί να συνδέει σε ένα παραγωγικό αμάλγαμα το ιστορικό έσω με το έξω. Να αφομοιώνει το πρώτο το δεύτερο χωρίς να υποτάσσεται σε αυτό. Με άλλα λόγια, η σημερινή Ελλάδα θα πρέπει να πάψει να σκέφτεται τον εαυτό της ως τον καλύτερο χώρο και μοναδικής (ιστορικής) σημασίας χώρα. Από την άλλη, η αναγνώριση των ικανοτήτων, δυνατοτήτων, κατακτήσεων των έξω δεν μπορεί να γίνει με τρόπο δουλικό, με υπόκλιση σε ότι έρχεται από τα έξω.

ΤΥΠΟΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε

Από το blogger Τυπογραφείο [www.typografeio.blogspot.com] η παρούσα ανάρτηση.

-------------------------------------------------------------

Διεκδικήσεις «ζωής» κόντρα στο κομματικό μονοπώλιο της ΤΥΠΟΕΚΔΟΤΙΚΗΣ ΑΕ του κκε.

«Θερίζουν» η ανεργία και η κομματική ασυδοσία, την ώρα που στο πλαίσιο της φθίνουσας πορείας του κλάδου τα κέρδη του κομματικού τυπογραφείου εκτινάσσονται στα ύψη.

Μόνο τα τελευταία χρόνια στην Αττική έκλεισαν δεκάδες τυπογραφεία και επιχειρήσεις γραφικών τεχνών. Σε όλα τα τυπογραφεία υπάρχει μειωμένο προσωπικό. Ενώ κάθε χρόνο δουλεύουν όλο και λιγότεροι εργαζόμενοι.

Η υπεράσπιση του δικαιώματος στην εργασία προϋποθέτει την ενίσχυση των αγώνων, την ολόπλευρη ενίσχυση του κλαδικού συνδικάτου, την ενεργό συμμετοχή στη δράση του. Γι' αυτό και η μαζική συμμετοχή φέτος στις εκλογές του ΣΕΜΕΕ, με στόχο την ενίσχυση των ταξικών χαρακτηριστικών του συνδικάτου πρέπει να γίνει υπόθεση όλων μας. Να αναδειχθεί πόσο στενά συνδέεται η πάλη για το μεροκάματο με την πάλη για την ανάπτυξη συνολικά του κλάδου.

Καμαρώστε τους κόκκινους καπιταλιστές και τον τρόπο που αντιλαμβάνονται μια άνοδο του επαναστατικού κινήματος, με μπροστάρηδες του κομμουνιστές

Κίνημα Τυπογράφων
Δύναμη αντίστασης, διεκδίκησης και πάλης

ΠΟΛΕΜΟΣ!

Από το ανεπανάληπτο "Φιλοσοφικό Λεξικό" του Βολταίρου είναι ειλημμένο το σημερινό κείμενο για τον πόλεμο [σελίδες 393-396]. Παρατίθεται, χωρίς κανένα σχόλιο.

------------------------------------------------------

Η πείνα, η πανούκλα και ο πόλεμος, τα πιο ξακουστά συστατικά στοιχεία αυτού εδώ του ευτελούς κόσμου. Με πείνα εννοούμε επίσης και τη διατροφή με όλες τις ακατάλληλες τροφές, στις οποίες η σιτοδεία μας αναγκάζει να καταφύγουμε, κι ενώ ελπίζουμε να παρατείνομε τη ζωή μας, τη συντομεύουμε. Στην πανούκλα συμπεριλαμβάνουμε όλες τις μεταδοτικές ασθένειες, που φτάνουν τις δυο ή τρεις χιλιάδες. Αυτά τα δυο δώρα μας τα χάρισε η Θεία Πρόνοια. Ο πόλεμος όμως που συγκεντρώνει όλα αυτά τα χαρίσματα μαζί, πηγάζει από τη φαντασία τριακοσίων ή τετρακοσίων ατόμων που έχουν εξαπλωθεί στην επιφάνεια του πλανήτη και λέγονται ηγεμόνες ή κυβερνήτες. Και ίσως γι΄ αυτό το λόγο, σε πολλά αφιερώματα τους αποκαλούν ζωντανές εικόνες της Θεότητας. Και ο πιο παράφορος κόλακας αβίαστα θα συμφωνήσει ότι ο πόλεμος σέρνει στο κατόπι του την πανούκλα και την πείνα, φτάνει να δει τα στρατιωτικά νοσοκομεία στη Γερμανία και να περάσει από μερικά χωριά που γνώρισαν κάποιο μεγάλο πολεμικό κατόρθωμα.

Πρόκειται ασφαλώς για μια πολύ μεγάλη τέχνη, και εννοώ αυτήν που ερημώνει αγρούς, που καταστρέφει σπίτια και, χρόνο με το χρόνο, εξολοθρεύει από εκατό χιλιάδες άνδρες τις σαράντα. Αρχικώς, αυτή την επινόηση την καλλιέργησαν λαοί που ενώθηκαν για το κοινό καλό τους: π.χ., η Βουλή των Ελλήνων διεμήνυσε στη Βουλή της Φρυγίας και των γειτονικών λαών πως θα ξεκινούσε με χίλιες ψαρόβαρκες για να τους εξοντώσει, εάν το μπορούσε. Η συνέλευση του ρωμαϊκού λαού έκρινε ότι ήταν προς το συμφέρον του να πάει να πολεμήσει, πριν το θερισμό, εναντίον των Βεϊων και των Βόλσκων. Λίγο αργότερα, όλοι οι Ρωμαίοι τα έβαλαν με όλους τους Καρχηδόνιους και για πολλά χρόνια τους πολέμησαν από ξηρά και θάλασσα. Βεβαίως, τέτοια πράγματα δε συμβαίνουν σήμερα. Ένας γενεαλόγος αποδεικνύει σε ένα ηγεμόνα ότι είναι άμεσος απόγονος κάποιου κόμη, του οποίου οι γονείς, πριν από τριακόσια ή τετρακόσια χρόνια, είχαν συνάψει μια οικογενειακή συμμαχία με κάποιο άλλο ηγεμονικό οίκο, που ούτε καν η ανάμνηση του έχει επιβιώσει. Αυτός πάλι ο οίκος είχε κάποιες απαιτήσεις πάνω σε μια επαρχία, που ο τελευταίος της κάτοχος είχε πεθάνει από αποπληξία: ο ηγεμόνας και το συμβούλιο του πολύ εύκολα καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι αυτή η επαρχία τους ανήκει ελέω θεού. Η επαρχία, που βρίσκεται μερικές εκατοντάδες λεύγες μακρυά από τον ηγεμόνα μας, ματαίως διαμαρτύρεται ότι δεν τον γνωρίζει, ότι δεν επιθυμεί να την κυβερνήσει ο εν λόγω ηγεμόνας, ότι για να δώσει κανείς νόμους στους ανθρώπους, πρέπει να έχει τουλάχιστον τη συγκατάθεση τους: τα λόγια αυτά ούτε καν φτάνουν στ΄ αυτιά του ηγεμόνα, που το δικαίωμα του θεωρείται αδιαμφισβήτητο. Πολύ εύκολα βρίσκει μερικούς άνδρες που δεν έχουν τίποτα να κάνουν ή να χάσουν. Τους ντύνει με ένα χοντροκομμένο βαθυγάλαζο ύφασμα, εκατό δέκα πεντάρες τον πήχη, τυλίγει γύρω από το καπέλο τους ένα χοντρό άσπρο σιρίτι, τους στριφογυρίζει αριστερά και δεξιά και βαδίζει προς τη δόξα.

Μόλις οι άλλοι ηγεμόνες μαθαίνουν γι΄ αυτή τη ριψοκίνδυνη εκστρατεία, συμμετέχουν ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του, κατακλύζοντας μια μικρή έκταση της χώρας με περισσότερους φονιάδες, μισθοφόρους απ΄ όσους έσερναν στο κατόπι τους ο Τσένγκις Χαν, ο Ταμερλάνος, ο Βαγιαζήτ. Γίνεται γνωστό πως πρόκειται να γίνει πόλεμος, πως όσοι θέλουν να πάρουν μέρος στην επιχείρηση μπορούν να κερδίσουν πέντε ή έξι πεντάρες την ημέρα: έρχονται από μακριά, χωρίζονται σε δυο αράδες όπως οι θεριστές, και προσφέρουν τις υπηρεσίες τους σε όποιο μπορεί να πληρώσει. Και όλα αυτά τα πλήθη ρίχνονται λυσσαλέα ο ένας εναντίον του άλλου μα ούτε ξέρουν γιατί πολεμούν και ούτε κανένα συμφέρον έχουν. Συγκεντρώνονται πέντ’ έξι εμπόλεμες δυνάμεις, πότε τρεις εναντίον τριών, πότε δυο εναντίον τεσσάρων, πότε μια εναντίον πέντε, που αλληλομισούνται, που πότε συμμαχούν και πότε πολεμούν η μια την άλλη διαδοχικά. Όλες τους όμως συμφωνούν σε ένα σημείο: πώς να κάνουν το μεγαλύτερο κακό.

Το αξιοθαύμαστο αυτής της καταχθόνιας επιχείρησης είναι ότι ο κάθε αρχηγός αυτών των δολοφόνων, πριν πάει να εξολοθρεύσει τον πλησίον του, ευλογεί τις σημαίες του και επικαλείται πανηγυρικά τον Θεό. Εάν ένας αρχηγός ευτύχησε να σφάξει μόνο δυο ή τρεις χιλιάδες άνδρες, τότε δεν ευχαριστεί το Θεό. Εάν όμως εξολοθρεύτηκαν, δια πυρός και σιδήρου, δέκα χιλιάδες άνδρες, κι εάν κάποια πόλη ρημάχτηκε εκ θεμελίων, τότε ψάλλουν ένα μακρόσυρτο τροπάρι, σε μια γλώσσα που οι μαχητές δεν τη γνωρίζουν, και μάλιστα παραγεμισμένο με βαρβαρισμούς. Το ίδιο τροπάρι ψάλλεται σε γάμους, σε γεννήσεις, καθώς και σε δολοφονίες: κάτι που είναι ασυγχώρητο κυρίως για μια χώρα φημισμένη για τα καινούργια της τραγούδια.

Η φυσική θρησκεία εμπόδισε χιλιάδες φορές τους πολίτες να εγκληματούν. Μια ευγενική ψυχή δε θέλει κάτι τέτοιο, μια τρυφερή ψυχή φοβάται. Φαντάζεται ένα Θεό δίκαιο και ανταποδοτικό. Αλλά η επίπλαστη θρησκεία ενθαρύνει όλες τις ωμότητες που γίνονται από κοινού, όπως συνωμοσίες, στάσεις, ληστείες, ενέδρες, καταλήψεις πόλεων, λεηλασίες, φόνους. Ο καθένας οδεύει χαρούμενα προς το έγκλημα, με το λάβαρο του αγίου του στο χέρι. Παντού πληρώνουν δημαγωγούς για να εορτάσουν αυτές τις αιματηρές ημέρες. Μερικοί φορούν ένα κολλητό μαύρο ένδυμα με ένα κοντό πανωφόρι, άλλοι φορούν πουκάμισα πάνω από την τήβενο, άλλοι πάλι φορούν πάνω από την πουκαμίσα τους δυο κομμάτια από παρδαλό ύφασμα, να κρέμεται αριστερά και δεξιά από το λαιμό τους. Όλοι μιλούν ακατάπαυστα. Αναφέρουν τι έγινε κάποτε στην Παλαιστίνη, σχετικά με μια μάχη στη Βετεραβία. Όλο τον υπόλοιπο καιρό, οι άνθρωποι αυτοί αγορεύουν κατά της αμαρτίας. Αποδεικνύουν με τρία επιχειρήματα, με θέσεις κι αντιθέσεις, πως οι γυναίκες που απλώνουν λίγο κοκκινάδι στα δροσερά τους μάγουλα θα είναι το αιώνιο αντικείμενο, των αιώνιων ποινών, του Αιώνιου Πατέρα. Πως ο Πολύεκτος και η Αθαλία είναι έργα δαιμονικά, πως κάποιος που σερβίρει στο τραπέζι του θαλασσινά αξίας διακοσίων σκούδων, τις μέρες της νηστείας, έχει κερδίσει εκ του ασφαλούς, τη σωτηρία της ψυχής του, ενώ ο φουκαράς που τρώει αρνί για δυόμισι πεντάρες, πάει στο διάβολο για τα καλά.

Έχουν γραφτεί πέντ΄ εξι χιλιάδες ρητορικοί λόγοι αυτού του είδους, και από αυτούς μόνο οι τρεις ή τέσσερις που έχει γράψει ένας Γαλάτης, ονόματι Μασιγιόν, μπορεί να τους διαβάσει ένας έντιμος άνθρωπος χωρίς να αηδιάσει. Αλλά σ΄ όλους αυτούς τους λόγους, μήτε ένα δε θα βρείτε όπου να τολμά ο ρήτορας να ορθώνει το ανάστημα του εναντίον αυτής της μάστιγας και αυτού του εγκλήματος που είναι ο πόλεμος, που κλείνει μέσα του όλες τις μάστιγες και όλα τα εγκλήματα. Οι δύστυχοι δημαγωγοί καταγγέλλουν ασταμάτητα τον έρωτα, τη μόνη παρηγοριά του ανθρώπινου γένους, το μόνο μέσο για τη βελτίωση του. Αποσιωπούν τις τρομερές προσπάθειες που καταβάλλουμε για να τον αφανίσουμε.

Ω! Μπουρνταλού! Επικρίνατε με τα αυστηρά κηρύγματα σας τη διαφθορά. Γι΄ αυτά όμως τα φονικά που ποικίλλουν κατά χίλιους τρόπους, γι΄ αυτές τις αρπαγές, γι΄ αυτές τις ληστείες, γι’ αυτή την παγκόσμια λύσσα που ερημώνει τον κόσμο, τι κηρύγματα κάνατε; Όλες οι διαστροφές μαζί, όλων των τόπων και όλων των αιώνων, δε θα ισοδυναμούσαν ποτέ με τα δεινά που προκαλεί μια και μόνη πολεμική εκστρατεία. Άθλιοι θεραπευτές ψυχών, φωνάζετε για πέντε τέταρτα της ώρας για μερικά τσιμπήματα βελόνας, δε λέτε όμως τίποτε για την αρρώστια που μας κατακρεουργεί! Ηθικολόγοι φιλόσοφοι, κάψτε όλα σας τα βιβλία. Όσο τα καπρίτσια μερικών ανθρώπων θα αφανίζουν νομίμως εκατοντάδες αδέρφια μας, τα γραφτά σας που αφιερώνονται στους πολεμικούς ηρωισμούς θα είναι ό,τι πιο αποτρόπαιο υπάρχει σ΄ ολόκληρη τη φύση.

Τι θα απογίνουν και τι με νοιάζει ο ανθρωπισμός, η αγαθοεργία, η μετριοφροσύνη, η μετριοπάθεια, η πραότητα, η φρόνηση, η ευλάβεια, όταν μισή λίβρα μολύβι, που ρίχνεται από εξακόσια βήματα μακριά, μου τσακίζει το σώμα και χάνομαι στα είκοσι μου χρόνια με ανείπωτους πόνους, ανάμεσα σε άλλους πέντ’ έξι χιλιάδες ετοιμοθάνατους, όταν τα μάτια μου που ανοίγουν για τελευταία φορά, βλέπουν την πόλη όπου γεννήθηκα να καταστρέφεται από το σίδερο και τη φωτιά, όταν οι τελευταίοι ήχοι που ακούν τα αυτιά μου είναι οι κραυγές των γυναικών και των παιδιών που ξεψυχούν κάτω από τα ερείπια, και όλα αυτά για τα υποτιθέμενα συμφέροντα ενός ανθρώπου που ούτε καν τον ξέρουμε; Αυτό που είναι ακόμη χειρότερο είναι ότι ο πόλεμος είναι μια αναπόφευκτη μάστιγα. Εάν προσέξουμε, όλοι οι άνθρωποι λάτρεψαν το θεό Άρη: στους Εβραίους, Σαβαώθ σημαίνει Θεός των όπλων. Κι όμως, η Αθηνά, στον Όμηρο, αποκαλεί τον Άρη, οργισμένο, άμυαλο και καταχθόνιο Θεό.

Παγκόσμιες αλλαγές και τρία θεμελιακά προστάγματα για τη χώρα.

Του Νίκου Κοτζιά. Από το σοβαρό blogger, "Πύλη της Ηπείρου" [www.epirusgate.blogspot.com].

Η ισχύς των ΗΠΑ περιορίζεται

Στη σημερινή δεύτερη φάση της παγκοσμιοποίησης πραγματώνονται ουσιαστικές αλλαγές. Η ισχύς των ΗΠΑ μειώνεται σχετικά, παρόλο που παραμένει η ισχυρότερη δύναμη στον κόσμο. Σύμφωνα με την μέτρηση που κάνει ο ΟΗΕ ως προς τον Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξη, οι ΗΠΑ είναι μόλις 15ες στον κόσμο. Μπορεί οι ΗΠΑ να διαθέτουν τα καλύτερα πανεπιστήμια και κολλέγια στον κόσμο, όμως ο δείκτης αναλφαβητισμού είναι σχετικά ψηλός για δυτική χώρα. Οι ΗΠΑ ως προς τους κατόχους διπλώματος της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, είναι ενδέκατες, στην παγκόσμια κατάταξη, αλλά 22ες στην γενική επιστημονική εκπαίδευση. Παράγουν πολύ λιγότερους μηχανικούς απ’ ότι η Κίνα, ενώ το μέσο επίπεδο εκπαίδευσης μηχανικών υπολείπεται εκείνου των καλών Ινδικών Πολυτεχνείων. Τα εκπαιδευτικά κενά δημιουργούν προβλήματα στην αγορά εργασίας ειδικευμένων. Αυτά λύνονται, προς το παρόν, με την προσέλκυση προσώπων υψηλής μόρφωσης από τρίτες χώρες. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι οι Ινδοί μετανάστες στις ΗΠΑ, διαθέτουν υψηλότερο μέσο εισόδημα ακόμα και από εκείνο των ίδιων των Αμερικάνων, κάτι πρωτοφανές στην ιστορία της μετανάστευσης. Το εισοδηματικό πλεονέκτημα των Ινδών που ζουν στις ΗΠΑ, είναι αποτέλεσμα της υψηλής μόρφωσης τους. Πρόκειται κύρια για γιατρούς, μηχανικούς και ειδικούς της πληροφορικής.Σήμερα, που αυξάνει το μέσο εισόδημα στις χώρες της BRIC (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία και Κίνα), περιορίζονται και οι απώλειές τους σε ειδικευμένους. Μάλιστα η Κίνα έχει καταστεί πόλος έλξης ακόμα και Αμερικανών μηχανικών. Αν συνεχιστεί αυτή η τάση, κινδυνεύουν οι ΗΠΑ να μην βρίσκουν, πλέον, στην διεθνή αγορά την πληθώρα ειδικευμένων που χρειάζονται. Σε μια τέτοια περίπτωση οι επιπτώσεις στην ίδια την αμερικάνικη αγορά εργασίας θα είναι αρνητικές. Στις ΗΠΑ η κατάσταση στον χώρο της υγείας είναι προβληματική παρά το γεγονός ότι οι συνολικές δαπάνες για τον τομέα αυτό είναι από τις υψηλότερες στον κόσμο. Το πρόβλημα είναι ότι 49 περίπου εκατομμύρια πολιτών των ΗΠΑ είναι ανασφάλιστοι. Η διαφορά ανάμεσα στην ιδιωτική ασφάλιση – περίθαλψη και εκείνη της δημόσιας είναι τόσο σημαντική, ώστε οι ΗΠΑ να κατατάσσονται στην 37η θέση παγκοσμίως ως προς την ποιότητα της υγειονομικής περίθαλψης. Εξακολουθεί δε να είναι το μόνο κράτος στην εκβιομηχανισμένη Δύση χωρίς ένα πραγματικό εθνικό σύστημα υγείας.Θα μπορούσα να συμπληρώσω τα πιο πάνω με πολλαπλούς δείκτες για την οικονομία, την κατάσταση του δολαρίου κοκ. Όλα θα στήριζαν το συμπέρασμα ότι οι ΗΠΑ ναι μεν εξακολουθούν να είναι η ισχυρότερη και με μια έννοια σημαντικότερη χώρα του κόσμου, αλλά, ταυτόχρονα, είναι αναγκασμένες να αντικρίζουν άλλες δυνάμεις που αναπτύσσονται με πρωτοφανείς ρυθμούς, όπως η Κίνα.

Οι 4 ΜΠΡΙΚ (BRIC) και η ΕΕ

Η Κίνα εξασφάλισε την 30ετία που πέρασε ρυθμούς ανάπτυξης κατά μέσο όρο παραπάνω από 10% ανά έτος. Ακόμα και σήμερα στη κρίση κινείται ανάμεσα στα 8-9%. Διαθέτει το μεγαλύτερο κρατικό συναλλαγματικό απόθεμα στον κόσμο. Είναι η πρώτη σε εξαγωγές χώρα του κόσμου και σύντομα θα διαθέτει το δεύτερο μεγαλύτερο ακαθάριστο εθνικό προϊόν. Βέβαια, το κατά κεφαλή εισόδημα παραμένει χαμηλότατο και εκατοντάδες εκατομμύρια Κινέζων ζουν σε συνθήκες φτώχειας. Από την άλλη, πάνω από 450 εκατομμύρια Κινέζων εξήλθαν την τελευταία εικοσαετία από την φτώχεια. Μέγεθος πρωτοφανές στην ιστορία της ανθρωπότητας.Βραζιλία και Ινδία παρουσιάζουν, επίσης, μεγάλους ρυθμούς ανάπτυξης, που τις καθιστούν οικονομικό και πολιτικό πόλο έλξης στην περιοχή τους. Όχι ισοδύναμα όπως η Κίνα, αλλά επαρκώς. Την ίδια στιγμή η Ρωσία εξακολουθεί να διαθέτει το δεύτερο ισχυρότερο οπλοστάσιο στον κόσμο. Μία από τις δύο καλύτερες βιομηχανίες αεροναυπηγικής και μεγάλο απόθεμα σε ποικιλία πρώτων υλών στρατηγικής σημασίας. Διαθέτει δε, μεγάλο δίκτυο σε μέσα / αγωγούς μεταφοράς και αξιοποίησής των αποθεμάτων ενέργειας.Από την άλλη, η ΕΕ εξακολουθεί να έχει την ισχυρότερη οικονομία στον κόσμο, μαζί με τις ΗΠΑ, μόνο που αυτή η ισχύς δεν συνοδεύεται με αντίστοιχη πολιτική δύναμη, ενώ η στρατιωτική ισχύς της υπολείπεται κατά πολύ εκείνης των ΗΠΑ. Συνολικά η ΕΕ, πιστεύει ότι το μέλλον της ανήκει, αλλά οι άλλες δυνάμεις την θεωρούν μια γερασμένη – διάσπαρτη δύναμη χωρίς μεγάλες προοπτικές στον 21ο αιώνα. Οι ελίτ των BRIC pιστεύουν ότι η όποια ισχύς της EE είναι περισσότερο εκείνη των από παγκόσμια σκοπιά μεσαίων δυνάμεων που την «διευθύνουν» (όπως είναι η Γερμανία, η Γαλλία και το ΗΒ) παρά από μια συνδυασμένη ενιαία συγκρότησή της.Σε κάθε περίπτωση ο κόσμος αλλάζει. Οι παλιές δυτικές δυνάμεις βρίσκονται σε σχετική υποχώρηση. Οι νέες δυνάμεις, ιδιαίτερα στην Ανατολή / Ασία ισχυροποιούνται και τίποτα δεν δείχνει αυτή την περίοδο ότι θα ανακόψει την ενίσχυσή τους. Με άλλα λόγια ο παγκόσμιος συσχετισμός αλλάζει σε βάρος των δύο κέντρων της Δύσης. Και το χειρότερο, αυτά τα δύο κέντρα (ΕΕ και ΗΠΑ) δεν βρίσκονται σε κοινή πορεία και δεν αντιμετωπίζουν με κοινό τρόπο τις άλλες ανερχόμενες δυνάμεις. Ένα τμήμα, το μικρότερο της ΕΕ, συντονίζεται με τις ΗΠΑ, ενώ οι σχετικά ισχυρότερες δυνάμεις της ΕΕ, Γαλλία και Γερμανία, είναι σαφώς διαφοροποιημένες από τις ΗΠΑ στον τρόπο αντιμετώπισης σειράς παγκόσμιων και περιφερειακών προβλημάτων. Δείχνουν μεγαλύτερη ανοχή στην αυταρχικότητα που διακρίνει τα πολιτικά συστήματα σε κράτη όπως είναι η Ρωσία, το Ιράν και η Κίνα. Δεν έχουν διάθεση για μεγάλες συγκρούσεις και αντιπαραθέσεις. Σύμφωνα με τους ίδιους αυτό οφείλεται στην ιστορική τους πείρα και στο γεγονός ότι έγιναν σοφότερες. Σύμφωνα με μερίδα Αμερικανών σχολιαστών αυτό οφείλεται στην παραίτηση της Ευρώπης έναντι των νέων δυνάμεων που αναδεικνύονται, σε κούραση ιστορικών διαστάσεων.

Τρία προστάγματα:

Η ανάλυση της παγκοσμιοποίησης και των παγκόσμιων αλλαγών πρέπει να οδηγεί την Ελλάδα, ανάμεσα στα άλλα στα εξής τρία θεμελιακά προστάγματα:

Το πρώτο είναι ότι αλλάζει η ατζέντα διεθνών προβλημάτων και κατά συνέπεια απαιτούνται ανάλογες πολιτικές συνεργασίες, σε εθνικό και υπερεθνικό επίπεδο, δραστηριοποίηση στους παγκόσμιους θεσμούς που ασχολούνται με τέτοια προβλήματα.

Το δεύτερο είναι ότι δεν μπορεί η Ελλάδα να παραμένει δογματικά προσκολλημένη στο δόγμα «ανήκουμε στη Δύση». Όχι διότι δεν ανήκουμε, αλλά διότι η ίδια η έννοια της δύσης έχει γίνει πιο σύνθετη. Δεν πρόκειται, πλέον, για ένα σαφές μπλοκ. Αλλοι ερμηνεύουν ως Δύση μόνο τις ΗΠΑ και ταυτίζουν την όποια δυτική πολιτική με τα αμερικάνικα συμφέροντα. Αλλοι, πάλι, αντίστροφα, θεωρούν ως δυτική πολιτική εκείνη που εκπορεύεται από δυνάμεις της ΕΕ και λαμβάνει αποστάσεις από την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ. Τέλος, υπάρχουν χώρες στην ήπειρό μας που έχουν επιλέξει να ανήκουν στην ΕΕ, αλλά πιστεύουν, ταυτόχρονα, ότι τα ζητήματα ασφάλειάς τους δεν εξαρτώνται από την ΕΕ, αλλά από τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ. Κατά συνέπεια, το μέγιστο ζήτημα είναι αν θα πρέπει να επιλέξουν έναν δρόμο ενοποίησης της Δύσης (ΕΕ και ΗΠΑ) ή ενός πολυπολικού κόσμου στον οποίο ΗΠΑ και ΕΕ θα είναι μεταξύ τους εξίσου διαχωρισμένες, όσο διαχωρισμένοι θα είναι αυτοί οι δύο πόλοι από τις ανερχόμενες δυνάμεις.

Το κυριότερο, όμως, είναι το τρίτο πρόσταγμα – συμπέρασμα, σύμφωνα με το οποίο οι παγκόσμιες αλλαγές επέβαλαν στις ΗΠΑ και στις κυριότερες χώρες της ΕΕ το άνοιγμα στις χώρες της BRIC, και όχι μόνο. Από αυτή τη σκοπιά, οφείλουμε ως χώρα να διασφαλίσουμε για τον εαυτό μας αυτό που κάνουν άλλες χώρες, ιδιαίτερα οι ΗΠΑ και η Γερμανία: καλή συνεργασία και αξιοποίηση αυτών των τρίτων χωρών. Δεν μπορεί η ελληνική εξωτερική πολιτική να κλείνεται στον «δυτικό της εαυτό», διότι έτσι το επιθυμούν κάποιοι «δυτικοί κύκλοι» και ταυτόχρονα αυτοί οι τελευταίοι να δικαιούνται ειδικών σχέσεων με τις αναδυόμενες δυνάμεις ενώ μας τις «απαγορεύουν σε μας». Δεν μπορεί, επιπλέον, να μας τις απαγορεύουν και ταυτόχρονα να στηρίζουν την Τουρκία στο όνομα ότι αυτή έχει ειδικές σχέσεις και προσβάσεις σε τέτοιες δυνάμεις. Ότι δικαιούνται οι άλλοι, πρέπει να γίνει και δικό μας δικαίωμα. Δεν είναι δυνατό, πλέον, να απαγορεύονται τα ανοίγματα της Ελλάδας στις πέραν της Δύσης δυνάμεις, οι ίδιες οι ισχυρές δυνάμεις της Δύσης να αναπτύσσουν προνομιακές σχέσεις με αυτές τις δυνάμεις, όπως οι ΗΠΑ και η Γερμανία, και να επιβραβεύεται η Τουρκία ως απαραίτητος εταίρος της Δύσης διότι έχει αναπτύξει σχέσεις με την «Ανατολή». Το Ελληνικό συμφέρον είναι, η Ελλάδα ως δυτική δύναμη να αναπτύσσει πολυμερή εξωτερική πολιτική, προς ίδιον όφελος, αλλά και με τρόπο που οι ίδιοι οι σημερινοί σύμμαχοί της θα τις αναγνωρίζουν τον ειδικό ρόλο που κατακτά.

Η νέα δυσαρέσκεια και οι αιτίες της.

Του Αντώνη Καρκαγιάννη, ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 25-10-2009. 

Δεν χρειάσθηκαν παρά μόνο τρεις εβδομάδες «νέας κυβέρνησης», και μάλιστα με τον αέρα του θριάμβου, αλλά και τη βεβαιότητα ότι δεν υπάρχει για την ώρα τίποτε άλλο χειρότερο ή καλύτερο, για να εμφανισθούν τα πρώτα φαινόμενα δυσαρέσκειας ή γκρίνιας. Ηταν πρώτα η απεργία στο λιμάνι του Πειραιά, έπειτα η επέλαση των εργαζομένων στα Ναυπηγεία του Σκαραμαγκά, έπειτα η επανεμφάνιση «κομάντος» κουκουλοφόρων στους εμπορικούς δρόμους της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, οι πρώτες καταλήψεις σχολείων και πανεπιστημίων με τις επακόλουθες καταστροφές, αλλά και οι πρώτοι μαζικοί διορισμοί δασκάλων και καθηγητών, για την κάλυψη «κενών» θέσεων επισήμως, αλλά για να καθήσουν φρόνιμα οι αντίστοιχοι συνδικαλιστές.

Δεν μιλάω για την γκρίνια και τις αντιδράσεις της μείζονος, της ελάσσονος και της κινηματικής «Αριστεράς». Αν κάνετε τον κόπο και διαβάσετε τα προγράμματα και τα άλλα κείμενα της τελευταίας τριακονταπενταετίας, άνετα θα διαπιστώσετε ότι η καλλιέργεια της δυσαρέσκειας και της γκρίνιας και η εξώθησή τους ώς την πολυπόθητη «ρήξη» είναι το κεντρικό στοιχείο της «φιλοσοφίας» της. Ωστε με ψύλλου πήδημα η ίδια να αισθάνεται ότι βρισκόμαστε «στις μέρες του Οκτώβρη του 1917» μπροστά στα «Χειμερινά Ανάκτορα» και δεν μένει παρά η τελική έφοδος και η κατάληψη της «επαναστατικής» και απροκάλυπτα αυταρχικής εξουσίας. Παρ’ όλο ότι αυτή η «επαναστατική» τακτική και η με κάθε τρόπο επιδίωξη της «ρήξης» κρατούν στάσιμη και αναιμική την «Αριστερά» επί μισόν αιώνα, καταφέρνουν για την ώρα να διατηρούν στην ενεργό πολιτική ζωή τις πλέον καθυστερημένες και αναχρονιστικές μορφές ζωής και σκέψης.

Επιτρέψτε μου να αναφερθώ σε μερικές από αυτές τις μορφές. Είναι πρώτα η αντίληψη ότι το κράτος έχει το χρέος, τους πόρους και την ικανότητα να προσφέρει εργασία και μισθό σε όλους τους πολίτες, να λύσει όλα τα προβλήματά τους, προσφέροντας αφειδώς ποικίλες υπηρεσίες, αλλοτριώνοντας τελικά ολόκληρη την κοινωνία, αφού θα της έχουν αφαιρέσει κάθε ίχνος δημιουργικότητας, πρωτοβουλίας και ελευθερίας. Είναι το σοβιετικό μοντέλο του κρατικοποιημένου «σοσιαλισμού» που μας προτείνουν, παρά τις οδυνηρές εμπειρίες που άφησε στο πέρασμά του, οι οποίες επιβιώνουν σε άκρως αντικοινωνικά επακόλουθα, όπως είναι η εγκληματικότητα, η πορνεία, ο ληστρικός πλουτισμός εις βάρος του εθνικού πλούτου των χωρών τους, η απαξίωση μέχρις εκμηδενισμού της εργασίας, η φρενήρης μετανάστευση και τόσα άλλα. Οταν ακούει κανείς τέτοια φαινόμενα να εκπορεύονται από τις χώρες του πρώην κρατικοποιημένου «σοσιαλισμού», αναρωτιέται: Μα δεν άφησαν πίσω τους παρά καταστροφή, ερείπια και αποθάρρυνση;

Ενα τέτοιο πρότυπο κοινωνίας και κράτους μάς προτείνουν η μείζων, η ελάσσων και η ελάχιστη «Αριστερά». Μέσα σ’ αυτό το γενικότερο ιδεολόγημα προσπαθούν να διαμορφώσουν και την αντίληψή τους για το πώς συγκροτείται ο κόσμος και προς τα πού βαδίζει. Ο κόσμος διέπεται οριστικά και αμετάκλητα από την αντίθεση μεταξύ εργασίας και κεφαλαίου, μεταξύ καπιταλιστών και καπιταλιστικών μονοπωλίων και χαρακτηρίζεται από αδιάκοπες συνωμοσίες των δευτέρων για την εξόντωση των πρώτων. Ετσι η «παγκοσμιοποίηση» είναι μια γιγάντια συνωμοσία των πλουσίων εναντίον των φτωχών, το ίδιο και η Ευρωπαϊκή Ενωση. Ποτέ δεν αντελήφθησαν τα φαινόμενα αυτά σαν μια γιγαντιαία σε πλανητική κλίμακα ανακατανομή της εργασίας, του κεφαλαίου και του πλούτου, με βάση τον ανταγωνισμό. Κηρύσσουν αδιάκοπα άσπονδο εχθρό της «εργατικής τάξης» τον ανταγωνισμό και μας προτείνουν μια κοινωνία και ένα κράτος σε απομόνωση, έξω από τα μεγάλα ρεύματα της εποχής μας.

Οι αντιλήψεις αυτές όσο ενοχλητικές και αν είναι όμως προσπαθούν να τροφοδοτήσουν και να διαταράξουν την καθημερινότητά μας με, συχνά αστείες, πράξεις ανυπακοής και «επαναστατικής βίας». Είναι ακόμη συντριπτική η πλειοψηφία των πολιτών που πιστεύει και προτάσσει το δημοκρατικό (και όχι το ταξικό) αίτημα για το κράτος και την κοινωνία. Που σημαίνει δίκαιο και λειτουργικό κράτος, με ισονομία και διαφάνεια προς τους πολίτες και ανοιχτή και ελεύθερη στη διαφορετικότητα και στην αντιφατικότητα κοινωνία, με πραγματική παραγωγή πλούτου και ανταγωνιστικά δίκαιη κατανομή του.

Φοβάμαι ότι η αρκετά πρόωρη ανησυχία, δυσαρέσκεια και γκρίνια έχει άλλες σοβαρότερες πηγές. Είναι πρώτα τα πολύ δύσκολα προβλήματα που αντιμετωπίζει η νέα κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ. Δεν λέω που κληρονόμησε από την προηγούμενη κυβέρνηση, γιατί το ίδιο το ΠΑΣΟΚ παλαιότερα συνέβαλε τα μέγιστα για να σχηματισθεί αυτή η κληρονομιά των προβλημάτων.

Ακουγα προχθές τον νέο υπουργό Οικονομικών, τον Γιώργο Παπακωνσταντίνου. Ομολογώ ότι θαύμασα την αρτιότητα και τη λογική συνέπεια της σκέψης του, την οποία μάλιστα κατόρθωσε να κρατήσει αλώβητη από τις διαλυτικές παρεμβάσεις γνωστών τηλεδημοσιογράφων. Δεν έπαψα, όμως, να αναρωτιέμαι: μα είναι δυνατόν να λύσει όλα αυτά τα προβλήματα μέσα σε μια τετραετία; Οι αμφιβολίες είναι μεγάλες και ο κίνδυνος να χαθεί ο στόχος, ο χρόνος και η αξιοπιστία, μεγάλος.

Αυτή είναι η πρώτη ανησυχία που πηγάζει από το ίδιο το «αντικείμενο». Υπάρχει όμως και η δεύτερη που πηγάζει από το «υποκείμενο», δηλαδή την πολιτική δύναμη που καλείται να αντιμετωπίσει τα προβλήματα, το ΠΑΣΟΚ. Εδώ οι αμφιβολίες είναι μεγαλύτερες και ενισχύονται από ολόκληρη την ιστορική διαδρομή αυτού του κόμματος. Το ΠΑΣΟΚ έχει μέσα του πολλά και αντιφατικά στοιχεία, σε ανθρώπους, σε ιδέες και σε δομές. Υπάρχει κίνδυνος να αναλωθεί σε πληθώρα διαφορετικών κατευθύνσεων.